kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Jakie świadczenia finansowe przysługują podczas sprawowania opieki nad dzieckiem?

zasiłek macierzyński

Urlopy z tytułu opieki nad dzieckiem przysługują jedynie osobom, które są pracownikami, czyli pracują na podstawie umowę o pracę. Ale jeśli jesteśmy zatrudnieni na podstawie innej umowy np. cywilnoprawnej (umowa zlecenia, o dzieło) lub prowadzimy działalność gospodarczą, albo byliśmy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, ale na czas określony i umowa ta się skończyła, to po rodzeniu dziecka, możemy uzyskać zasiłek macierzyński.

 

Aby otrzymać zasiłek macierzyński konieczne jest, żebyśmy byli objęci ubezpieczeniem w razie choroby i macierzyństwa. Obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu i macierzyńskiemu podlegają:

  • pracownicy (za wyjątkiem prokuratorów)
  • członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych.

Dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i macierzyńskiemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym:

  • osoby wykonujące pracę nakładczą,
  • osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby z nimi współpracujące,
  • osoby prowadzące pozarolniczą działalność wraz z osobami z nimi współpracującymi,
  • osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

 

Uwaga: nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studenci, do ukończenia 26 lat.

 

zasiłek macierzyński dla matki

Zasiłek macierzyński przysługuje kobiecie, która w okresie ubezpieczenia z tytułu choroby i macierzyństwa lub podczas urlopu wychowawczego:

  • urodziła dziecko;
  • przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
  • przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.

Zasiłek macierzyński przysługuje także, gdy ubezpieczenie ustało w trakcie ciąży:

  • jeśli ubezpieczenie ustało z powodu ogłoszenia upadłości, likwidacji pracodawcy lub gdy pracownik został zwolniony z naruszeniem prawa i jest to stwierdzone wyrokiem sądu, to były pracownik ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie; 
  • jeśli z kobietą ubezpieczoną będącą pracownicą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i nie zapewniono innego zatrudnienia, to przysługuje jej do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
  • jeśli kobiecie ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, przedłużono umowę o pracę do dnia porodu, to przysługuje jej zasiłek macierzyński po ustaniu ubezpieczenia.

 

zasiłek macierzyński dla ojca

Zasiłek macierzyński przysługuje mężczyźnie, który w okresie ubezpieczenia z tytułu choroby i macierzyństwa lub podczas urlopu wychowawczego:

  • przyjął na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, i wystąpił do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
  • przyjął na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia;
  • w razie śmierci matki (ubezpieczonej) lub porzucenia przez nią dziecka jeżeli ojciec dziecka przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
  • w razie skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na wniosek ubezpieczonej - matki dziecka po wykorzystaniu przez nią zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni, przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. 

 

okres pobierania zasiłku macierzyńskiego

Zasiłek macierzyński może być pobierany przez okres:

  • urlopu macierzyńskiego,
  • dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, 
  • dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (dotyczy osób, które przyjęły dziecko na wychowanie z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej),
  • urlopu rodzicielskiego,
  • urlopu ojcowskiego. 

 

wysokość zasiłku macierzyńskiego 

Wysokość zasiłku macierzyńskiego to:

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku w trakcie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego;
  • 60% podstawy wymiaru zasiłku w trakcie urlopu rodzicielskiego;
  • 80% podstawy wymiaru zasiłku dla kobiety (ubezpieczonej będącej pracownicą), która nie później niż 14 dni po porodzie złożyła pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po takim urlopie - urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze; 
  • 80% podstawy wymiaru zasiłku dla kobiety ubezpieczonej niebędącej pracownicą, która złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze oraz za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (nie później niż w ciągu 14 dni po porodzie); 
  • 80% podstawy wymiary zasiłku dla mężczyzny (ubezpieczonego będącego pracownikiem), który nie później niż w ciągu 14 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, złożył pisemny wniosek o udzielenie mu, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po takim urlopie - urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze; 
  • 80% podstawy wymiary zasiłku dla mężczyzny (ubezpieczonego nie będącego pracownikiem), który złożył wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze oraz za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze w terminie nie później niż 14 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Uwaga: W przypadku rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze lub jego części albo okresowi dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze lub jego części lub w przypadku rezygnacji z zasiłku za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, przysługuje jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego do 100% podstawy wymiaru zasiłku, pod warunkiem niepobrania zasiłków macierzyńskich za okres odpowiadający okresom tych urlopów. 

 

Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym 

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, ale tylko wówczas gdy osoby te mają prawo do zasiłku rodzinnego.

 

Dodatek przysługuje przez okres:

  • 24 miesięcy kalendarzowych;
  • 36 miesięcy kalendarzowych przy sprawowaniu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
  • 72 miesięcy kalendarzowych przy sprawowaniu opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

 

Wysokość dodatku to 400,00 zł miesięcznie.

 

W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.

 

Dodatek nie przysługuje osobie, jeżeli:

  • bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
  • podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
  • dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
  • w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.

 

składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Podczas urlopu wychowawczego oraz podczas zawieszenia działalności gospodarczej odprowadzane są za nas przez Skarb Państwa składki ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wysokość składki za miesiące od stycznia do grudnia 2014 r. nie może być wyższa niż 2247,60 zł, tj. 60% z 3746 zł (prognozowane przeciętne wynagrodzenia miesięcznego przyjęte do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek) i niższa niż 1260 zł, tj. 75% z 1680 zł (minimalne wynagrodzenie).

Więcej na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - http://www.zus.pl/seminariaprognozy/default.asp?p=1&id=3908

 

świadczenie dla osób bezrobotnych

Osoby bezrobotne nie mogą być pozbawione statusu bezrobotnego w związku z urodzeniem dziecka lub przyjęciem dziecka na wychowanie. 

Kobieta, która urodzi dziecko w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu miesiąca od zakończenia pobierania zasiłku ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych na czas, na jaki przysługiwałby jej zasiłek macierzyński. 

 

 

stan prawny na 22.09.2014 r.


Podstawa prawna

Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2014 r. oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia z dnia 13 grudnia 2013 r. (M. P. 2013.1028)

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. z dnia 11 września 2013 r. (Dz.U.2013.1074)

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (t.j. Dz.U.2013.674 ze zm.)

Ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (t.j. Dz.U.2013.1456 ze zm.) 

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa z dnia 25 czerwca 1999 r. (t.j. Dz.U.2014.159)