kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Kto ma prawo do mieszkania po rozwodzie?

Jeśli wraz z mężem/żoną mamy wspólne mieszkanie własnościowe i w związku z rozwodem chcemy dokonać podziału majątku oraz zdecydować, które z nas pozostanie w mieszkaniu, możemy o tym zdecydować w drodze ugody. A jeśli ugoda nie jest możliwa, o prawie do użytkowania mieszkania po rozwodzie zdecyduje sąd. 

 

mieszkanie własnościowe

Mieszkanie własnościowe możemy po rozwodzie sprzedać i podzielić się zgodnie z udziałami we współwłasności (przy czym w przypadku współwłasności małżeńskiej zakłada się, że udziały w majątku są równe). Jeden z byłych współmałżonków może pozostać w mieszkaniu, ale będzie wówczas zobowiązany do spłaty z połowy wartości lokalu. Możemy też zdecydować o zamianie lokalu na dwa odrębne.

 

mieszkanie spółdzielcze lokatorskie

Jeśli małżonkom przysługuje lokatorskie prawo do lokalu spółdzielczego, po ustaniu małżeństwa, lokal powinien przypaść jednemu ze współmałżonków, ponieważ takie uprawnienie nie może być współwłasnością inną niż małżeńska. Dlatego po rozwodzie powinniśmy w terminie 1 roku zawiadomić spółdzielnię, któremu z byłych małżonków będzie przypadało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, albo przedstawić dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa. Były małżonek niebędący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym przypadło mu prawo do lokalu. Byłemu małżonkowi przysługuje roszczenie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni. Ten małżonek, który pozostanie w lokalu będzie miał obowiązek spłacić opuszczającego mieszkanie z połowy wartości wkładu. O wartość wkładu należy wystąpić do spółdzielni.

 

najem od gminy

Czy mamy jakieś uprawnienia, kiedy nie posiadamy własności, ani spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania, a wyłącznie umowę najmu z gminą nawiązaną w trakcie trwania związku małżeńskiego przez oboje lub jedno z małżonków? Zwykle wydaje nam się, że w takim przypadku podział majątku po rozwodzie nie jest konieczny, ponieważ nie posiadamy żadnego majątku, który warto dzielić. 

Nie jest to prawdą. Prawo najmu lokalu komunalnego stanowi składnik majątku wspólnego małżonków i również podlega podziałowi. Podział tego prawa jest trudny i nie tak oczywisty, jak w przypadku własności.

 

Jeśli w trakcie rozwodu małżonkowie pozostają w wynajmowanym od gminy lokalu, sąd zdecyduje także o sposobie korzystania z lokalu. Wyjątkowo, w przypadku, gdy współmałżonek swoim nagannym zachowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, tj. nadużywa alkoholu, stosuje przemoc, wywołuje awantury, sąd może nakazać jego eksmisję. 

Jednak nawet pozbawianie jednego z małżonków prawa do zamieszkiwania w lokalu, nie pozbawia go jednocześnie prawa najmu. Aby wyłączyć współmałżonka ze wspólnej umowy, należy podzielić majątek, przy czym najtrudniejsza wydaje się wycena tego prawa.

Z pomocą przychodzi uchwała Sądu Najwyższego, w której Sąd stwierdził, że wartość prawa najmu mieszkania komunalnego, za który opłacany jest czynsz regulowany, stanowi różnica między czynszem wolnym a regulowanym, ustalona z uwzględnieniem, w konkretnych okolicznościach, okresu prawdopodobnego trwania stosunku najmu. 

 

Ten z małżonków, któremu przypadnie prawo najmu, musi w ramach podziału majątku wspólnego wypłacić drugiemu małżonkowi połowę różnicy między czynszem wolnym, jaki trzeba by w ich mieście czy gminie płacić za takie samo mieszkanie, a czynszem regulowanym za hipotetyczny okres trwania najmu, który musi ustalić sąd. 

 

stan prawny na 24.09.2014 r.


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2014.121)

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.03.119.1116) 

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2012.788)

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r. III CZP 33/08