kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Jak ustalać kontakty z dzieckiem?

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym rodzice i ich dziecko mają nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Te kontakty, to nie tylko odwiedziny, spotkania, ale również, gdy rodzic jest daleko – prowadzenie korespondencji i korzystanie z różnych środków porozumiewania się na odległość.

 

Prawo i obowiązek kontaktowania się rodziców z dziećmi są niezależne od tego czy rodzice byli, czy są w związku małżeńskim. Wynikają one z władzy rodzicielskiej, a ta przysługuje po prostu rodzicom. W przypadku rodziców niebędących małżeństwem, ważne jest to, czy ojciec dziecko uznał (w przypadku małżeństw występuje tzw. domniemanie ojcostwa). Jeśli tak, to przysługuje mu władza rodzicielska i ma takie same prawa i obowiązki jak matka dziecka. W przypadku rodziców będących małżeństwem, którzy podejmują decyzję o rozwodzie, a mają niepełnoletnie dzieci i oboje chcą zachować pełną władzę rodzicielską, do pozwu o rozwód trzeba dołączyć tzw. rodzicielski plan wychowawczy i w nim opisać m.in. sposób kontaktów z dziećmi. Jeżeli rodzice tego nie zrobią, władza rodzicielska jednego z nich może być ograniczona. 

 

Warto wiedzieć, że nawet gdy rodzic jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, to nadal ma prawo do kontaktów z nim, chyba że sąd postanowi inaczej ze względu na bezpieczeństwo dziecka. Prawo do kontaktów z dzieckiem przysługuje rodzicom także wtedy, gdy dziecko przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej czy rodzinie zastępczej. 

 

Gdy związek rodziców rozpada się, przeważnie dziecko ma stałe miejsce zamieszkania u jednego z nich. W takiej sytuacji rodzice powinni wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego „rozsądne życzenia” (sformułowanie z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) określić sposób utrzymywania kontaktów. Czasami jednak jest to niemożliwe, ponieważ między rodzicami nie ma porozumienia. 

 

Jeśli jeden z rodziców utrudnia kontakty z dzieckiem (lub gdy występują inne przeszkody), drugi rodzic może żądać sądowego uregulowania kontaktów. W tym celu należy złożyć w miejscu zamieszkania dziecka (sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich) wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. We wniosku trzeba szczegółowo opisać, jak chcielibyśmy, aby te kontakty wyglądały – kiedy i gdzie, czy chcemy odwiedzać dziecko w jego miejscu zamieszkania, czy będziemy je zabierać do siebie. Dobrze jest podać, że np. odbieramy dziecko w piątek o 16.00 z przedszkola, a odwozimy do miejsca zamieszkania w niedzielę do godz. 20.00. Warto określić, jak te kontakty będą wyglądały w wakacje i ferie, święta, urodziny dziecka itp. Wielu rodziców ustala to w ten sposób, że np. w jednym roku dziecko Wigilię i II Dzień Świąt spędza u jednego rodzica, a I Dzień Świąt u drugiego rodzica; tydzień ferii u jednego, tydzień u drugiego, a w kolejnym roku odwrotnie. Coraz więcej rodziców decyduje się na tzw. opiekę naprzemienną, kiedy dziecko praktycznie ma dwa domy i taką samą część czasu spędza u każdego z rodziców. 

 

Podobne uprawnienia do kontaktów z dzieckiem jak rodzice mają także rodzeństwo, dziadkowie, powinowaci w linii prostej  (inne osoby, jeżeli sprawowały nad dzieckiem opiekę przez dłuższy czas). One również w sytuacjach, gdy jest ograniczany ich kontakt z dzieckiem, mogą prosić o sądowne uregulowanie kontaktów.

 

Sąd opiekuńczy może kontakty z dzieckiem ustalić, ale także, jak wspomniano wyżej, w sytuacji gdy wymaga tego dobro dziecka, może je ograniczyć. W szczególności może: 

  • całkowicie kontaktów z dzieckiem zakazać,
  • zakazać zabierania dziecka poza jego miejsce zamieszkania,
  • zezwolić na kontakty z dzieckiem, ale tylko w obecności drugiego rodzica lub opiekuna albo w obecności kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,
  • ograniczyć kontakty np. tylko do rozmów telefonicznych lub innych sposobów, porozumiewania się na odległość,
  • zakazać porozumiewania się na odległość.

 

W wyjątkowych sytuacjach, gdy dobro dziecka jest poważnie zagrożone, sąd całkowicie zakaże jakichkolwiek kontaktów z dzieckiem. Oczywiście w przypadku zmiany sytuacji rozstrzygnięcie takie może być zmienione. 

 

Sąd orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może także zobowiązać rodziców do określonego postępowania, a szczególnie skierować ich do specjalistów czy placówek zajmujących się na terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną pomoc i jednocześnie określić w jaki sposób kontrolowane będzie spełnienie takiego zarządzenia.

 

stan prawny na 24.09.2014 r


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2012.788)

.