kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
W jakim postępowaniu może zapaść nakaz zapłaty?

Nakazy zapłaty są wydawane najczęściej w postępowaniu upominawczym oraz elektronicznym postępowaniu upominawczym. Rzadziej natomiast zapadają w postępowaniu nakazowym, gdyż wierzyciel musi w nim przedstawić dowody na poparcie swojego roszczenia. 

 

Postępowanie nakazowe

Sąd wydaje nakaz zapłaty tylko w sprawie o roszczenie pieniężne lub świadczenie innych rzeczy zamiennych (oznaczonych co do gatunku). Okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie muszą być udowodnione: 

  1. dokumentem urzędowym,
  2. zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem (przykładem takiego rachunku może być podpisana przez dłużnika faktura VAT), 
  3. wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
  4. zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.

 

Sąd wydaje nakaz na podstawie dołączonych do pozwu dokumentów:

  • umowy,
  • dowodu spełnienia świadczenia wzajemnego niepieniężnego
  • dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku.

Postępowanie nakazowe jest krótsze, gdyż sąd wydaje nakaz bez przeprowadzania rozprawy. Dopiero w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, że nie ma przesłanek do wydania nakazu zapłaty, wyznacza rozprawę.

Jeżeli zachodzą przesłanki do wydania nakazu zapłaty, to sąd go wydaje. Określa w nim, że pozwany w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu ma zaspokoić roszczenie w całości albo wnieść zarzuty. Nakaz zapłaty staje się prawomocny, jeżeli pozwany w terminie dwóch tygodni od dnia jego doręczenia nie wniósł zarzutów lub zrobił to nieskutecznie (np. po upływie terminu).  Uprawomocnienie nakazu zapłaty powoduje, że ma on skutki prawomocnego wyroku. Oznacza to, iż nakaz zapłaty po nadaniu mu klauzuli wykonalności stanowi tytuł wykonawczy, czyli uprawnia do złożenia wniosku do komornika o wszczęcie egzekucji.

 

Postępowanie upominawcze

W postępowaniu upominawczym dochodzi się roszczeń pieniężnych bez względu na wysokość kwoty. Sprawy są rozpoznawane na podstawie samej tylko treści pozwu, ewentualnie uzupełnionej załącznikami, bez wysłuchania strony pozwanej, czyli dłużnika. Okoliczności przytoczone przez powoda, czyli wierzyciela, nie muszą być udowodnione, lecz jedynie prawdopodobne .

 

Nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli według treści pozwu:

  1. roszczenie jest oczywiście bezzasadne;
  2. przytoczone okoliczności budzą wątpliwość;
  3. zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego;
  4. miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.

 

Pozwany otrzymuje nakaz zapłaty wraz z pozwem oraz pouczeniem dotyczącym sposobu wniesienia wspomnianego sprzeciwu i skutkach niezaskarżenia nakazu. W nakazie zapłaty sąd nakazuje pozwanemu, by w terminie dwóch tygodni od jego doręczenia zapłacił należność w całości w całości wraz z kosztami lub w tym samym terminie wniósł do sądu sprzeciw. 

 

Elektroniczne postępowanie upominawcze

Przepisy wprowadzające ten rodzaj postępowania obowiązują od 1 stycznia 2010 roku. Jego funkcjonowanie oparte jest na nowoczesnym systemie teleinformatycznym, umożliwiającym wnoszenie pism procesowych i doręczanie pism sądowych drogą elektroniczną za pośrednictwem strony: www.e-sad.gov.pl Rozpoznawaniem roszczeń w tym postępowaniu zajmuje się e-sąd, czyli Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny, niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

 

W postępowaniu tym (w skrócie EPU) można dochodzić roszczeń pieniężnych bez względu na wartość przedmiotu sporu, nie mających skomplikowanego charakteru, udowodnionych dokumentami (najczęściej fakturami bądź innymi rachunkami), które nie są kwestionowane przez dłużników. W pozwie powód powinien wskazać dowody potwierdzające, że dłużnik zalega z płatnościami. Dowodów tych  nie dołącza się jednak do pozwu. E-sąd wydaje nakaz zapłaty, jeśli uzna, że są one wystarczające na poparcie twierdzeń powoda.

 

W elektronicznym postępowaniu upominawczym wierzyciel uzyskuje nakaz zapłaty znacznie szybciej niż w normalnym postępowaniu sądowym. Zaletą EPU – z punktu widzenia wierzycieli – są też niskie opłaty od pozwu. Klauzula wykonalności pozwalająca na przekazanie sprawy komornikowi jest z urzędu nadawana w trybie elektronicznym. 

 

Pozew do e-sądu składa się w formie elektronicznej. Natomiast pozwany otrzymuje z e-sądu wydany przeciw niemu nakaz zapłaty na piśmie razem z odpisem złożonego przeciw niemu pozwu. Może na stronie internetowej e-sądu potwierdzić istnienie elektronicznego nakazu zapłaty i zapoznać się z jego treścią w systemie teleinformatycznym, podając znajdujący się na otrzymanym nakazie kod nakazu. 

Na wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty pozwany ma 14 dni. Przy obliczaniu tego terminu nie bierze się pod uwagę dnia, w którym nakaz doręczono. 

 

Wierzyciel dochodzący roszczenia w EPU musi w pozwie podać numer PESEL lub NIP dłużnika, który jest osobą fizyczną. Ma też obowiązek wskazać datę wymagalności roszczenia. Można dochodzić tylko tych roszczeń, które stały się wymagalne w okresie trzech lat przed dniem wniesienia pozwu. Ma to uchronić pozwanych przed ściąganiem z nich przedawnionych należności.

 

stan prawny na 23.09.2014 r.


Podstawa prawna

 

postępowanie nakazowe

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101 t.j.): art. 485-491

 

postępowanie upominawcze

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101 t.j.): art. 498-502  

 

elektroniczne postępowanie upominawcze

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101 t.j.): art. 505[28]-505[31]