kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Co oznacza związek partnerski w Polsce?

W Polsce nie ma ustawy regulującej sytuację prawną osób żyjących w nieformalnych związkach, a obowiązujące przepisy ani szczególnie nie chronią, ani nie regulują kwestii wzajemnych praw i obowiązków partnerów, nawet jeżeli związek jest trwały, a partnerzy razem dorabiają się, wzajemnie wspierają, posiadają wspólne dzieci. W świetle polskiego prawa osoby pozostające w nieformalnych związkach są osobami sobie obcymi, ze wszystkimi tego konsekwencjami m.in. problemami z uregulowaniem kwestii majątkowych, brakiem uprawnień do otrzymania alimentów na siebie, renty rodzinnej po zmarłym partnerze, wyłączenia partnerów z ustawowego dziedziczenia. Nie oznacza to, że żyjąc w tzw. konkubinacie, wolnym czy partnerskim związku, nie mamy żadnych praw i obowiązków.

 

„osoba pozostająca we wspólnym pożyciu” i „osoba bliska”

 

Niektórych uprawnień możemy dochodzić, odwołując się do terminów "osoba pozostająca we wspólnym pożyciu" i "osoba bliska" zawartych m.in. w kodeksie cywilnym, ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Warto mieć świadomość, że oba przywołane pojęcia nie są jednoznaczne i podlegają licznym interpretacjom. W orzecznictwie polskich sądów dominuje pogląd, że pojęcie „osoby pozostające we wspólnym pożyciu” dotyczy tzw. związków konkubenckich rozumianych jako związek kobiety i mężczyzny nie połączonych węzłem małżeńskim, ale imitujący małżeństwo. Taka interpretacja przepisów powoduje brak równości w dostępie do tych samych uprawnień przez osoby ze związków różnej i jednej płci.

 

Ustawa o związkach partnerskich miała przyczynić się do ujednolicenia sytuacji prawnej osób żyjących w związkach tego typu, bez względu na to, czy są to związki jednej czy różnych płci, określając zasady ich zawierania i ustania oraz definiując wzajemne prawa i obowiązki partnerów. Wszystkie projekty ustaw o związkach partnerskich zostały odrzucone przez Sejm RP.

 

stan prawny na 24.09.2014 r.

 


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2014.121)

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U.2012.159)

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2005.180.1493 ze zm.)

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U.2013.1222)

 

wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawie tzw. konkubinatu:

Wyrok Sądu Najwyższego z 12 listopada 1975 r. (V KR 203/75)

Uchwała Sądu Najwyższego z 21 maja 2002 r. (III CZP 26/02)

Wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2007 r. (IV CSK 301/07)

Uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2009 r. (III CZP 99/09)