kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Co może zająć komornik?

Komornik może dokonywać egzekucji, czyli zajęcia ze wszystkiego, co posiada dłużnik - z nieruchomości (domy, mieszkania, działki); ruchomości (samochody, sprzęt RTV i AGD, meble itp.) oraz dochodów. Egzekucja komornicza musi się odbywać w zgodzie z przepisami prawa, które wprowadzają pewne ograniczenia.

Egzekucja z ruchomości

Przy dokonywaniu egzekucji z ruchomości komornik nie może zająć „niezbędnych przedmiotów domowych”, czyli pościeli, bielizny, codziennego ubrania, zapasów żywności i opału potrzebnych na okres jednego miesiąca. Nie może również zająć narzędzi i innych przedmiotów, które są niezbędne do wykonywania przez dłużnika pracy zarobkowej (może jednak zająć samochód) oraz przedmiotów niezbędnych do nauki, dokumentów osobistych, odznaczeń i przedmiotów służących do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmiotów codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową.

 

Spod egzekucji wyłączone zostały także przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny, np. samochód dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej lub wózek inwalidzki, a także komputer  z zainstalowanym oprogramowaniem do komunikacji osoby niepełnosprawnej.

 

Jeśli dłużnik ma gospodarstwo rolne i hoduje zwierzęta, musi mu pozostać jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów.

 

Niestety komornik może zająć posiadane przez dłużnika pozostałe ruchomości, np. telewizor, meble, komputer. Przy zajęciu musi sporządzić protokół zajęcia, a na zajętych przedmiotach umieścić informację o zajęciu. Przedmioty te mogą być następnie sprzedane na licytacji. Cena wywoławcza w pierwszym terminie wynosi ¾ wartości, a jeśli nie będzie nabywcy, to przy drugiej licytacji może zostać obniżona do połowy wartości zajętych przedmiotów. Przedmioty te mogą być również sprzedane bez licytacji, z tzw. wolnej ręki, o ile wyrazi na to zgodę dłużnik i określi minimalną żądaną cenę.

Egzekucja z nieruchomości

Zajmując nieruchomości, komornik najpierw składa wniosek o wpis do księgi wieczystej informacji o wszczęciu egzekucji. Następnie dokonuje opisu i oszacowania nieruchomości, a wreszcie przeprowadza licytację. Cena wywoławcza wynosi ¾ wartości nieruchomości. Jeśli nie znajdzie się kupiec w pierwszym terminie, to w drugim terminie cena spada do ⅔ wartości nieruchomości. Z uzyskanej w licytacji ceny komornik pokrywa dług, a także swoje koszty, koszty biegłego, który szacuje wartość nieruchomości i koszty sądowe.

Egzekucja z dochodów

Najczęściej mamy do czynienia z egzekucją z dochodów. W zależności od rodzaju dochodów przepisy prawa określają, jaka kwota może być zajęta przez komornika.

Egzekucja z emerytur i rent

Komornik może zająć 25% emerytury lub renty dłużnika. Bezwzględnej ochronie podlega jedynie połowa najniższej emerytury i renty (obecnie najniższa emerytura wynosi 844,45 zł). Potrąceń dokonuje się od kwoty brutto. Od tej reguły jest wiele wyjątków, np. w przypadku egzekucji alimentów komornik może zająć 60% świadczenia.

Egzekucja z umowy o pracę

Co do zasady, wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę podlega egzekucji w połowie. Ochronie podlega jedynie najniższe wynagrodzenie. Jeśli dłużnik osiąga zarobki niewiele wyższe od najniższego wynagrodzenia, które obecnie wynosi 1680 zł brutto, to komornik może zająć jedynie kwotę przekraczającą to najniższe wynagrodzenie. W przypadku zadłużenia alimentacyjnego komornik może zająć ⅗ wynagrodzenia, a najniższe wynagrodzenie nie jest chronione.

Egzekucja z umowy zlecenia i o dzieło

W przypadku umowy zlecenia i o dzieło komornik zazwyczaj zajmuje całość wynagrodzenia dłużnika. Jednak gdy umowa zlecenie czy o dzieło jest jedynym źródłem utrzymania (otrzymywanym cyklicznie, np. co miesiąc), to dłużnik może domagać się ochrony takiej samej, jak w przypadku wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę.

 

Ochronie podlegają wynagrodzenia z tych umów tylko w sytuacji, kiedy są to jedyne źródła utrzymania dłużnika.

Egzekucja z konta bankowego

Kwoty znajdujące się na koncie bankowym również podlegają zajęciu - nie tylko lokaty, ale również rachunek bieżący (nawet gdy wpływa na konto wynagrodzenie za pracę lub emerytura). Przepisy określają, że środki na koncie są wolne od egzekucji do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zysku, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Chodzi tu o kwotę obowiązującą w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień nadania przez sąd klauzuli wykonalności dokumentowi, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja. Informację o tym, jaka była kwota przeciętnego wynagrodzenia znajdziemy na stronie www.stat.gov.pl w zakładce - Komunikaty i obwieszczenia.

 

Przykład

Gdyby sąd nadał klauzulę wykonalności wyrokowi nakazującemu zwrot pożyczki 3 lutego 2014 r., to miałaby zastosowanie kwota przeciętnego wynagrodzenia obowiązująca w styczniu 2014 r., tj. 3805,11 zł. Nie oznacza to, że musi nam na koncie zostać ok. 11 415 zł. Liczona jest wysokość wpływów od momentu zajęcia konta. Jeśli łączna suma wpływów na konto osiągnie wysokość trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia, komornik ma prawo zająć wszystkie pieniądze zgromadzone na koncie i pozostawić dłużnika bez środków do życia. Dlatego czasami warto pobierać świadczenia „do ręki” i zamknąć rachunek bankowy, zanim dojdzie do egzekucji.

 

Bywa też tak, że gdy komornik zajmie konto, bank je blokuje, tzn. ani nie wypłaca należności dłużnikowi (mimo iż wysokość wpływów nie osiągnęła jeszcze kwoty trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia), ani nie przekazuje jej komornikowi. W takiej sytuacji należy zwrócić się na piśmie do banku, powołując się na zapis art. 54 ustawy - Prawo bankowe, który stanowi, że dłużnik ma jeszcze prawo do wypłaty swoich należności.

Egzekucja z zasiłków z pomocy społecznej i świadczeń o podobnym charakterze

Alimenty, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia rodzinne, dodatki pielęgnacyjne, dodatki dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej nie podlegają egzekucji. Kiedy jednak środki te wpłyną na konto bankowe, to traktowane są wyłącznie jako środki zgromadzone na koncie i mogą być zajęte (zobacz: egzekucja z konta bankowego). Nie mogą one być zajęte przez komornika, ale tylko do momentu wpływu na konto.


Zajęcie obejmuje bowiem wszystkie kwoty wpływające na rachunek po jego dokonaniu. W razie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, na który wpływają np. zasiłki z pomocy społecznej, czy alimenty na rzecz dziecka, wpłacona z tego tytułu suma podlega egzekucji na ogólnych zasadach. W sytuacji zajęcia rachunku warto zwrócić się do komornika o wyłączenie tych środków spod egzekucji. Jeśli nie uwzględni naszego wniosku, możemy złożyć skargę na czynności komornika. W przypadku alimentów i świadczeń z funduszu alimentacyjnego możliwe jest również wniesienia powództwa o zwolnienie z tych świadczeń spod egzekucji (wiecej na ten temat w rozdziale: Jak bronić się przed nieuzasadnioną egzekucją?)


Pozew taki wytacza w imieniu dziecka jego przedstawiciel ustawowy. Warto też rozważyć możliwość otwarcia dziecku oddzielnego rachunku oszczędnościowego — rozliczeniowego, na który będą wpłacane należności alimentacyjne.

 

 

Skarga na komornika

Jeśli komornik prowadzi egzekucję bez zachowania powyższych ograniczeń, można złożyć na niego skargę. Skargę składa się do sądu rejonowego, w rejonie którego działa komornik. Opłata od skargi to 100 zł.

 

stan prawny na 23.09.2014

 


Podstawa prawna

 

Kodeks postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz.U.2014.101 t.j.): art.  767; 829; 833; 841; 844 – 893[4]

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.2013.1440 t.j.): art. 139-142

Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U.1998.21.94 t.j): art. 87-90

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, które nie podlegają egzekucji sądowej (Dz.U.1996.63.300)