kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Co potem?

W wyroku orzekającym eksmisję sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Jeśli eksmisja dotyczy osób, które utraciły prawo do lokalu należącego do zasobów gminy, mieszkania spółdzielczego lokatorskiego lub należącego do towarzystwa budownictwa społecznego (TBS), sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:

  • kobiety w ciąży,
  • małoletniego, niepełnosprawnego lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,
  • obłożnie chorych,
  • emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej (osób, których miesięczny dochód na osobę samotnie gospodarującą nie przekracza 542 zł, a w przypadku osób wspólnie gospodarujących - 456 zł),
  • osoby posiadającej status bezrobotnego (zarejestrowanej w urzędzie pracy),

chyba że wymienione osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.

 

Wymienione osoby powinny uzyskać prawo do lokalu bez konieczności badania przez sąd ich sytuacji materialnej oraz rodzinnej, ponieważ wystarczy stwierdzenie, że osoby te zaliczają się do wymienionej grupy. Sąd może też ustalić prawo do lokalu socjalnego dla innych osób niż wymienione, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację rodzinną i materialną. Jeśli jednak eksmisja dotyczy osób, które utraciły prawo do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego (z wyjątkiem osób, które były uprawnione do użytkowania lokali spółdzielczych oraz należących do towarzystwa budownictwa społecznego), prawo do lokalu socjalnego nie zostanie przyznane obligatoryjnie. Ta sytuacja dotyczy nawet tych, którzy znajdują się w uprzywilejowanej grupie (ochronie podlegają tylko te osoby, które zawarły umowy najmu przed 1 stycznia 2005 r.).

 

Pamiętajmy, że nawet jeśli znajdujemy się w grupie osób, w stosunku do której sąd nie może orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego, ale nie przyjdziemy na sprawę o eksmisję, sąd nie będzie wiedział, że nasza sytuacja wymaga uwzględnienia i prawo do lokalu nie zostanie nam przyznane. Dlatego tak ważne jest odbieranie korespondencji i reagowanie na wezwania.

 

Obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie i powinien to być co najmniej jeden lokal dla wszystkich osób uprawnionych. Jeśli gmina przedstawi nam propozycję lokalu, nie mamy możliwości wyboru i powinniśmy się przeprowadzić. Jeżeli tego nie zrobimy, przeprowadzki dokona komornik i poniesiemy dodatkowe koszty.

 

Sprawa zaczyna być dużo trudniejsza, kiedy nie otrzymujemy uprawnienia do lokalu socjalnego. Ponieważ w naszym kraju nie ma eksmisji „na bruk” osoby bez uprawnienia do lokalu socjalnego, które nie są w stanie zapewnić sobie lokalu we własnym zakresie, otrzymają propozycję pomieszczenia tymczasowego. Takie pomieszczenie również powinna dostarczyć gmina.

 

Tymczasowe pomieszczenie musi nadawać się do zamieszkania, posiadać dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu (chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem), oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania, niezawilgocone przegrody budowlane oraz zapewniać możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania posiłków. Powinno też zapewniać co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę i w miarę możności znajdować się w tej samej lub pobliskiej miejscowości, w której dotychczas zamieszkiwały osoby przekwaterowywane.

 

Umowę najmu pomieszczenia tymczasowego zawiera się na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż sześć miesięcy. Po upływie tego terminu komornik może usunąć dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe.

 

Wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie. Ponieważ jest mowa o "lokalu", a nie o pomieszczeniu tymczasowym, oznacza to, że w wymienionym okresie eksmisja nie może być wykonana do tymczasowego pomieszczenia.

 

Prawa do pomieszczenia tymczasowego nie mają:

  • osoby, wobec których eksmisja została nakazana w związku ze stosowaniem przemocy w rodzinie,
  • dłużnicy, którzy zostali zobowiązani do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego,
  • osoby zobowiązane do opróżnienia pomieszczenia tymczasowego.

W przypadku licytacji mieszkania własnościowego właścicielowi, którego lokal został sprzedany, nie przysługuje prawo do lokalu zamiennego.

 

Skutkiem licytacji jest pozbawienie dłużnika tytułu prawnego do zamieszkiwania lokalu i na tej podstawie powinien on mieszkanie opuścić. Problem pojawia się, gdy lokator nie ma dokąd się wyprowadzić. W przypadku egzekucji komorniczych wymagane jest uzyskanie wyroku eksmisyjnego - co w tej sytuacji w zasadzie jest tylko formalnością. Jednak w toku postępowania może pojawić się opór ze strony zajmującego mieszkanie, składanie zażaleń i odwołań co może całą procedurę znacznie wydłużyć. Ponieważ nie ma eksmisji na bruk, nowy właściciel mieszkania, chcąc pozbyć się dłużnika musi zapewnić mu pomieszczenie tymczasowe, opłacając je co najmniej przez okres od 1 miesiąca do 6 miesięcy (w praktyce są to najczęściej 3 miesiące). Jeśli okaże się, że dłużnik uzyska prawo do lokalu socjalnego, wyrok eksmisyjny zostanie wykonany dopiero wtedy, gdy zostanie zapewniony taki lokal. Również w tym przypadku lokal spełniający określone warunki może zapewnić i opłacić nowy właściciel. W innym przypadku należy czekać na przydział lokalu przez gminę.

 

Gminy najczęściej nie posiadają wystarczającej liczby lokali socjalnych więc nie można wykonać wyroku sądowego. Do momentu zaoferowania przez gminę lokalu socjalnego dłużnicy mogą nadal przebywać w dotychczasowym mieszkaniu. W tym czasie powinni wnosić opłaty, a o ich wysokości (oprócz opłat za media, które wynikają z liczników) decyduje właściciel. Jeśli dłużnik nie wnosi opłat, właściciel może ubiegać się od gminy o odszkodowanie za niedostarczenie lokatorowi lokalu socjalnego lub tymczasowego. Odszkodowanie jest równe czynszowi, jaki mógłby uzyskać nowy właściciel, gdyby wynajął swój lokal na wolnym rynku.
 

 

stan prawny na 24.09.2014

 

Podstawa prawna



Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U.2014.150) 

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U.2014.101)

Ustawa o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz.U.94.85.388 ze zm.)