DZIŚ

Światowy Dzień WeganWszystkich Świętych

kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Komu i w jakiej wysokości przysługują?

ZASIŁEK RODZINNY

Osoby, które mogą otrzymać zasiłek

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

  • rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka (osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka),
  • osobie uczącej się (osobie pełnoletniej uczącej się, niepozostającej na utrzymaniu rodziców np. w związku z ich śmiercią lub mającej zasądzone alimenty od rodziców).

Termin pobierania zasiłku

Zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka do czasu:

  • ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub
  • nauki dziecka w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia albo
  • ukończenia przez dziecko 24 roku życia w przypadku, gdy kontynuuje ono naukę w szkole lub w szkole wyższej i ma orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • Natomiast osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, niepozostającej na utrzymaniu rodziców zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez nią 24 roku życia.

Dochód

Zasiłek rodzinny możemy otrzymać, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (albo dochód osoby uczącej się, niepozostającej na utrzymaniu rodziców) nie przekracza kwoty 539 zł. W przypadku natomiast gdy członkiem rodziny jest dziecko mające orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł.

Wysokość zasiłku

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

  • 77 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia,
  • 106 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia,
  • 115 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Sytuacje, w których zasiłek nie przysługuje

Prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków nie przysługuje, jeżeli:

  • dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim,
  • dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej,
  • osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
  • pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko,
  • członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą (chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej).

Zasiłku rodzinnego nie otrzyma również osoba samotnie wychowująca dziecko, której nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:

  • rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
  • ojciec dziecka jest nieznany,
  • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
  • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY

Osoby, które mogą otrzymać zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  • niepełnosprawnemu dziecku,
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, jeżeli przyznane jej zostało orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia,
  • osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

  • osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego,
  • osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie,
  • jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 153,00 zł miesięcznie.

ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE

Świadczenie pielęgnacyjne możemy otrzymać, jeżeli spełniamy określone w przepisach prawa kryteria i chcemy lub musimy zaopiekować się osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej pomocy i współudziału w codziennych czynnościach, edukacji, rehabilitacji.

O świadczenie pielęgnacyjne ma prawo ubiegać się rodzic, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca dla dziecka rodziną zastępczą, spokrewnioną lub inną osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o ile sama nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ważne jest to, że świadczenie może zostać przyznane, jeżeli niepełnosprawność podopiecznego powstała:

  • nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Występując o świadczenie pielęgnacyjne wykazujemy, że nie podejmujemy zatrudnienia lub zrezygnowaliśmy z pracy, żeby sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Ponadto musimy wykazać, że osoba niepełnosprawna wymaga naszej stałej lub długotrwałej opieki lub codziennego współudziału w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka lub jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Nie możemy starać się o świadczenie pielęgnacyjne jeżeli:

  • pobieramy wynagrodzenie lub mamy prawo do świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (np. świadczenia przedemerytalnego, emerytury, renty) lub przez gminę (np. zasiłku stałego, specjalnego zasiłku opiekuńczego),
  • osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (chyba, że małżonek jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym),
  • osoba wymagająca opieki przebywa w całodobowej placówce opiekuńczej lub w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

W przypadku gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują jeśli:

  • rolnicy zaprzestali prowadzenia gospodarstwa rolnego;
  • małżonkowie rolników lub domownicy, którzy zaprzestali prowadzenia  gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym potwierdza się specjalnym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań). 

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego

Świadczenie pielęgnacyjne jest wypłacane w wysokości  800 zł miesięcznie (do 31 grudnia 2014 r.) Wysokość świadczenia będzie wzrastała i tak: od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. będzie wynosiła 1200 zł, a potem 1300 zł miesięcznie).

Dodatek pielęgnacyjny

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które:

  • ukończyły 75 lat lub
  • mają orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Dodatek pielęgnacyjny zgodnie ze swoją nazwą jest dodatkiem do innego świadczenia. Może być wypłacany, gdy otrzymujemy emeryturę lub rentę (z tytułu niezdolności do pracy, wypadkowej, rodzinnej) oraz gdy ukończyliśmy 75 lat lub posiadamy orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Jeśli nie posiadamy prawa do emerytury lub renty z wypłacanej przez ZUS lub KRUS, to samego dodatku nie otrzymamy.

Uwaga! Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do renty socjalnej.

procedura uzyskania dodatku pielęgnacyjnego

Uzyskanie dodatku z powodu ukończenia 75 lat nie wymaga od nas żadnych czynności, bo ZUS przyznaje go z urzędu, nie trzeba występować ze specjalnym wnioskiem. Natomiast  procedura stwierdzenia niezdolności do samodzielnej egzystencji jest bardziej skomplikowana. Orzeczenie takie musi być wydane przez lekarza orzecznika z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sami musimy złożyć o nie wniosek (postępowanie jest analogiczne w przypadku KRUS). Następnie nasz stan zdrowia będzie oceniany przez lekarza orzecznika ZUS. Jeśli lekarz nie stwierdzi, że jesteśmy niezdolni do samodzielnej egzystencji, możemy się odwołać od takiego orzeczenia – wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Pouczenie w tej sprawie musi być umieszczone w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS.

wysokość dodatku pielęgnacyjnego

Od 1 marca 2014 r. dodatek pielęgnacyjny wynosi 206,76 zł. (netto). Wysokość dodatku waloryzowana jest w marcu każdego roku.

 

różnice pomiędzy zasiłkiem a dodatkiem pielęgnacyjnym

Zasiłek pielęgnacyjny

Dodatek pielęgnacyjny

Przyznaje i wypłaca organ gminy (np. OPS)

Przyznaje i wypłaca ZUS

Nie trzeba mieć prawa do innego świadczenia

Trzeba mieć prawo do renty lub emerytury z ZUS lub KRUS

Przyznawany na podstawie orzeczenia wydanego przez powiatowy zespół  orzekania o niepełno-sprawności lub lekarza orzecznika ZUS lub dawne Komisje ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia.

Przyznawany wyłącznie na podstawie orzeczenia ZUS

Przyznawany wyłącznie na wniosek

Dodatek ze względu na wiek jest przyznawany z urzędu, ale dodatek ze względu na niezdolność do samodzielnej egzystencji wyłącznie na wniosek.

Wysokość wynosi 153 zł (netto)

Wysokość wynosi 206,76 zł (netto)

Uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych

Uregulowany w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Uwaga! Nie można pobierać jednocześnie dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Jeśli spełniamy kryteria do pobierania obydwu, musimy wybrać jedno ze świadczeń, oczywiście możemy wybrać wyższe. W praktyce zdarzają się przypadki łącznego pobierania obu świadczeń, ale może się to wiązać z koniecznością zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami, co może wpędzić w dodatkowe problemy finansowe.

ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

Warunki uzyskania zasiłku opiekuńczego

Specjalny zasiłek opiekuńczy może zostać przyznany, gdy w naszej rodzinie jest osoba niepełnosprawna, wymagająca stałej opieki. Do specjalnego zasiłku opiekuńczego mamy prawo, jeśli należymy do grona osób, na których zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny i musimy zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, aby osobiście opiekować się osobą mającą:

  • orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub
  • orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: „konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji” (taki punk musi być odznaczony na orzeczeniu o niepełnosprawności).

Od 1 stycznia 2015 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego będą miały nie tylko osoby, które zrezygnowały z wykonywanej pracy, aby zaopiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale też osoby, które w ogóle pracy nie podjęły ze względu na konieczność sprawowania opieki.

Przykład
Pani Joanna nie pracowała zawodowo, bo opiekowała się małymi dziećmi. Kiedy dzieci poszły do przedszkola, nie mogła rozpocząć pracy ze względu na konieczność zaopiekowania się niepełnosprawnym rodzicem. Nie przysługiwała jej jednak pomoc ze strony państwa w postaci zasiłku, ponieważ pani Joanna nie mogła wykazać, że z pracy zrezygnowała. A tylko osoby, które zrezygnowały z pracy zawodowej, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, otrzymywały dotychczas specjalny zasiłek opiekuńczy. Od 1 stycznia 2015 r.  i pani Joanna będzie mogła otrzymać to świadczenie.

Dodatkowym warunkiem do otrzymania zasiłku opiekuńczego są odpowiednio niskie dochody naszej rodziny. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 623 zł.
Gdy osoba wymagająca opieki jest małoletnia, wówczas za dochód rodziny uważa się dochody:

  • rodziców,
  • małżonka rodzica,
  • osoby, z którą rodzic wychowuje wspólne dziecko,
  • dzieci (pozostających na utrzymaniu) w wieku do ukończenia 25. roku życia (pod warunkiem, że nie są w związku małżeńskim i nie posiadają własnych dzieci)
  • osoby wymagającej opieki.

W przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia, wtedy za dochód rodziny uznaje się dochody:    

  • osoby wymagającej opieki,
  • jej małżonka,
  • osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,
  • dzieci (pozostających na utrzymaniu), w wieku do ukończenia 25. roku życia (pod warunkiem, że nie są w związku małżeńskim i nie posiadają własnych dzieci).

Wysokość zasiłku opiekuńczego

Wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego to obecnie 520 zł miesięcznie.

Sytuacje wykluczające otrzymanie zasiłku

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli  osoba sprawująca opiekę:

  • ma prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, świadczenia przedemerytalnego;
  • ma przyznany wcześniej specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna lub świadczenie pielęgnacyjne;
  • ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie będzie przysługiwał, jeśli:

  • osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej), w rodzinnym domu dziecka albo w innej placówce zapewniającej całodobową opiekę na więcej niż 5 dni w tygodniu,
  • na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,
  • członek naszej rodziny ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, zasiłku dla opiekuna lub świadczenia pielęgnacyjnego,
  • na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
  • na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką (chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej).

Wykluczenia te oznaczają, że osoba sprawująca opiekę nie może otrzymywać dwóch specjalnych zasiłków opiekuńczych. Nie może też jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ponadto na jedną osobę wymagającą opieki nie może być przyznany więcej niż jeden zasiłek opiekuńczy. Członkom jednej rodziny może być przyznany tylko jeden specjalny zasiłek opiekuńczy, bez względu na to, ile jest w niej osób wymagających opieki.

Przykład I
Córka ma przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę. W tej sytuacji nie otrzyma drugiego takiego zasiłku na ojca, mimo, że i on również wymaga opieki.

Przykład II
Kobieta pobiera świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawne dziecko, opieki wymaga również jej matka. Kobieta nie dostanie na nią specjalnego zasiłku opiekuńczego, bo ma już świadczenie pielęgnacyjne.

Przykład III
Syn pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy na wymagającego opieki ojca. W tej sytuacji żaden inny członek rodziny nie może nabyć na niego (ojca) prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nawet jeśli faktycznie uczestniczy w opiece.

Przykład IV
Żona opiekuje się swoim ojcem, a jej mąż - swoim. Żona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad ojcem. Mąż nie dostanie w tej sytuacji takiego zasiłku w związku z opieką nas swoim ojcem.

 


stan prawny na 22.09.2014



Podstawa prawna
 

zasiłek rodzinny
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2013.1456 z późn. zm.)

 

zasiłek, świadczenie pielęgnacyjne, dodatek pielęgnacyjny
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2013.1456 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 03 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U.2013.3)
Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U.1964.9.59)

Ustawa o Emeryturach I Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U.2013.1440 z późn. zm.)


zasiłek opiekuńczy
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2013.1456 z poźn. zm.): art. 16a
Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U.2014.567)
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz.U.2013.1557)