kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Kiedy i na jaką pomoc możemy liczyć?

Trudna sytuacja życiowa

Jeśli znaleźliśmy się w trudnej sytuacji życiowej i nie jesteśmy w stanie sami jej przezwyciężyć, możemy zwrócić się o pomoc do instytucji pomocowych, jakimi są gminne/dzielnicowe ośrodki pomocy społecznej. Wsparcia ze strony państwa możemy oczekiwać w przypadku np. bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, uzależnienia, ale także w przypadku trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają zamkniętego katalogu trudnych sytuacji.
 
Kiedy do trudnej sytuacji życiowej dochodzi jeszcze ubóstwo, można ubiegać się o pomoc finansową. Osoba uboga to taka, której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 514 zł. Dla osoby samotnej lub prowadzącej samotnie gospodarstwo domowe kryterium dochodowe wynosi 634 zł. Podane wysokości dochodów zmieniają się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna wysokość kryterium dochodowego.
 
Uwaga!  W przypadku posiadania nieruchomości rolnej przyjmuje się, że dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosi 288 zł.

Dochodem są nasze przychody netto (w uproszczeniu - to co zostaje nam „na rękę” po potrąceniu podatków, składek na ubezpieczenie społeczne itd.). Do dochodu nie wliczamy:

  • jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego,
  • zasiłku celowego,
  • stypendiów szkolnych,
  • świadczeń w naturze,
  • świadczeń z tytułu wykonywania przez osoby bezrobotne prac społecznie użytecznych,
  • świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 693),
  • dochodów z nieruchomości rolnej poniżej 1 ha przeliczeniowego,
  • świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 332, z późn. zm.8),
  • alimentów płaconych na czyjąś rzecz.

Znaczny dochód
Gdy w ciągu 12 miesięcy od złożenia wniosku o pomoc finansową lub w okresie, gdy korzystamy już z pomocy społecznej, uzyskamy jednorazowy znaczny dochód - to kwota ta jest dzielona na 12 (liczba miesięcy w roku)  i doliczana do naszych miesięcznych dochodów. Znaczny dochód to kwota przekraczająca 3170 zł w przypadku osoby samotnej lub 2570 zł w przypadku rodziny.
 
Przykład
Pan Marian jest osobą samotną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Nie ma żadnych własnych dochodów. Utrzymuje się jedynie z zasiłku stałego z pomocy społecznej. We wrześniu 2013 r. otrzymał odszkodowanie w wysokości 10 000 zł. Odszkodowanie zostanie potraktowana jako znaczny dochód pana Marcina, bo kwota przekracza 3170 zł.
 
Czy pan Marcin będzie mógł nadal otrzymywać zasiłek? Nie, ponieważ po podzieleniu wysokości odszkodowania, czyli 12 000 zł przez 12, otrzymujemy kwotę 1000,00 zł. Ta kwota jest traktowana jako bieżący, miesięczny dochód pana Marcina przez najbliższe 12 miesięcy. Natomiast kryterium dochodowe do przyznania zasiłku stałego wynosi dla osoby samotnej 634 zł.

 


Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa i ma na celu wspieranie osób niemogących samodzielnie pokonać trudności życiowych. Wsparcie z pomocy społecznej może być udzielane w formie pieniężnej oraz niepieniężnej.


 

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym polskie obywatelstwo zamieszkującym i przebywającym na terytorium kraju. 

 

Niektóre grupy cudzoziemców również mogą korzystać ze świadczeń pomocy społecznej, np. osoby posiadające zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, posiadający prawo pobyt lub stałego pobytu - jeśli zamieszkują i przebywają na terytorium Polski. Cudzoziemcy będący ofiarami handlu ludźmi mają prawo do pomocy w formie interwencji kryzysowej, schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego. 

 

POMOC PIENIĘŻNA

Do świadczeń pieniężnych, które możemy uzyskać w ramach pomocy społecznej należą:

  • zasiłek stały,
  • zasiłek okresowy,
  • zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
  • pomoc dla rodzin zastępczych,
  • pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
  • wynagrodzenie dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki (przyznane przez sąd).

Zasiłek stały

Zasiłek stały możemy uzyskać, jeśli mamy orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub niepełnosprawności (co najmniej w umiarkowanym stopniu) lub jeśli osiągnęliśmy wiek emerytalny oraz jeśli wykażemy, że jesteśmy ubodzy. Kryterium dochodowe do uzyskania zasiłku stałego to:

  • dla osoby samotnie gospodarującej - 634 zł,
  • dla rodziny - 514 zł na osobę w rodzinie.

Uwaga! Kryterium dochodowe zmienia się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna jego wysokość.

Zasiłek okresowy

Kiedy znajdziemy się w niezależnej od nas, szczególnie trudnej sytuacji, której nie możemy pokonać samodzielnie np. długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, wówczas możemy starać się o zasiłek okresowy. Przyznanie zasiłku okresowego, podobnie jak zasiłku stałego, uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego.

Zasiłek celowy

Zasiłek celowy przyznawany jest na konkretny cel np. zakup leków, leczenie, żywność, niezbędną odzież, pokrycie kosztu biletu kredytowego lub pogrzebu. O zasiłek celowy możemy ubiegać się również w przypadku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej.

W szczególnie uzasadnionych okolicznościach specjalny zasiłek celowy może zostać przyznany, nawet jeśli przekraczamy kryterium dochodowe. Świadczenie to ma jednak charakter uznaniowy i jest uzależnione od okoliczności oraz środków, jakimi dysponuje na tego rodzaju cele konkretny ośrodek pomocy społecznej.

Pomoc na usamodzielnienie

Pomoc na usamodzielnienie, m.in. na kontynuowanie nauki przysługuje osobie pełnoletniej opuszczającej jedną z podanych niżej placówek:

  • dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
  • dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich,
  • zakład poprawczy,
  • specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy,
  • specjalny ośrodek wychowawczy,
  • młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę,
  • młodzieżowy ośrodek wychowawczy.

Warunkiem uzyskania pomocy na usamodzielnienie jest zobowiązanie się do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Wynagrodzenie dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki

Świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej jest również wynagrodzenie należne opiekunowi prawnemu z tytułu sprawowania opieki nad osobą niesamodzielną (całkowicie ubezwłasnowolnioną). Przyznaje je sąd, ale wypłaca gmina. Świadczenie może mieć charakter okresowy albo jednorazowy i nie jest przyznawane z urzędu, lecz na żądanie zgłoszone przez opiekuna.

Za sprawowanie opieki wypłaca się wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez sąd. Obliczone w stosunku miesięcznym nie może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

 

POMOC NIEPIENIĘŻNA

Do świadczeń niepieniężnych, które można uzyskać w ramach pomocy społecznej należą m.in:

  • pracę socjalną,
  • schronienie,
  • posiłek,
  • niezbędne ubranie,
  • usługi opiekuńcze,
  • interwencję kryzysową,
  • mieszkanie chronione,
  • pobyt i usługi w domu pomocy społecznej,
  • szkolenia, poradnictwo rodzinne i terapię.

Ponadto pomocy społecznej udziela się potrzebującym poprzez opłacanie posiłków sprzedawanych w barach mlecznych, szkolne stypendia, regulowanie składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne, sprawienie pogrzebu.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym polskie obywatelstwo zamieszkującym i przebywającym na terytorium kraju oraz cudzoziemcom, posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy oraz obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, jeśli zamieszkują i przebywają na terytorium Polski.

 

stan prawny na 01.01.2016


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U.2013.182 z późn. zm.)
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2012.823)