kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Co w przypadku trudności z uzyskaniem alimentów? Dla kogo Fundusz Alimentacyjny?

Należy pamiętać, że płacenie alimentów to obowiązek. Rodzic powinien dzielić się z dzieckiem nawet najmniejszym dochodem. A co zrobić, jeśli osoba mająca zasądzone alimenty, uchyla się od ich płacenia i nie można z nią tej sytuacji wyjaśnić, dojść do porozumienia?

Komornik

Jeśli sąd wydał wyrok zasądzający alimenty, a osoba zobowiązana do płacenia ich nie robi tego, wówczas możemy skierować sprawę do komornika, aby ten rozpoczął egzekucję alimentów.

 

Uwaga! Wyrok alimentacyjny musi być zaopatrzony w klauzulę wykonalności, co w dużym uproszczeniu oznacza pieczęć nadawaną przez sąd na odpisie wyroku. Tylko wtedy może się stać tytułem wykonawczym do tego, aby komornik mógł rozpocząć egzekucję. Egzekucję alimentów komornik powinien traktować priorytetowo, poza kolejnością w jakiej wpływają do niego sprawy.

 

Długi alimentacyjne są traktowane w sposób szczególny - mają pierwszeństwo przed innymi, tzn. jeżeli zobowiązany do płacenia alimentów ma kredyty lub pożyczki, których nie spłaca, to i tak egzekwowane od niego pieniądze w pierwszej kolejności muszą być przeznaczone na spłatę alimentów.

 

Komornik powinien sam ustalić, jakie dochody osiąga osoba zobowiązana do alimentów i jaki ma majątek. Jeśli jednak strona starająca się o alimenty na dziecko ma takie informacje, to warto komornikowi je przekazać, gdyż może to usprawnić egzekucję alimentów.

 

Koszty egzekucji komorniczej ponosi dłużnik.

 

Wniosek do pracodawcy

Jeśli osoba zobowiązana do alimentów jest zatrudniona na umowę o pracę, to sami, bez pośrednictwa komornika, możemy złożyć wniosek o wypłatę alimentów bezpośrednio u pracodawcy. Jest to korzystne, ponieważ gdy komornik dokonuje zajęcia pensji na poczet alimentów, to z uzyskanej sumy potrąca najpierw swoje wynagrodzenie. Jeśli więc zajęte wynagrodzenie nie wystarcza na alimenty i koszty komornika, to komornik wypłaci nam kwotę pozostałą po odjęciu swoich kosztów.

 

Policja, prokuratura

Uporczywe niepłacenie alimentów, uchylanie się od tego obowiązku jest przestępstwem, które możemy zgłosić policji lub prokuraturze, składając wniosek o ściganie. Jeżeli otrzymujemy alimenty z funduszu alimentacyjnego, ściganiem rodzica, który nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego zajmie się urząd.

 

Fundusz Alimentacyjny

O alimenty z funduszu alimentacyjnego może ubiegać się osoba, która ma zasądzone alimenty na dziecko od rodzica (może to być wyrok sądu albo ugoda sądowa), a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna. Egzekucję uznaje się za bezskuteczną, jeżeli w okresie dwóch miesięcy komornik nie wyegzekwował pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.


Za bezskuteczną egzekucję uznaje się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Polski (np. z tego powodu, że nie jest znane miejsce jego zamieszkania za granicą).

Wypłata świadczeń z funduszu uzależniona jest od tzw. kryterium dochodowego, które obecnie wynosi 725 zł. O świadczenia z funduszu może się więc ubiegać członek rodziny, w której miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 725 zł.  

Do rodziny, której dochód jest brany pod uwagę przy obliczaniu kryterium dochodowego, według ustawy zaliczają się:

  • rodzice osoby uprawnionej,
  • małżonek rodzica osoby uprawnionej,
  • osoba, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko (np. partner nie będący ojcem dziecka) ,
  • pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz
  • dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, a także osobę uprawnioną.

Do rodziny nie zalicza się: dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego do alimentów na jej rzecz.

Szczegółowy opis, co wlicza się do dochodu można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w części poświęconej kryterium dochodowemu branemu pod uwagę przy  wypłacie świadczeń z FA (zobacz: kryterium dochodowe).

Świadczenia z funduszu przyznaje się na tzw. okres świadczeniowy, który liczy 12 miesięcy. W tym czasie sytuacja materialna osoby uprawnionej i jej rodziny może się polepszyć lub pogorszyć. Dlatego ustawa wprowadza pojęcia dochodu utraconego i uzyskanego.

Utrata dochodu może być spowodowana np. utratą pracy, prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalnego, emerytury, renty, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, wyrejestrowaniem działalności gospodarczej itp. Dochód utracony przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (lub po tym roku) nie jest uwzględniany, nie wlicza się go przy obliczaniu kryterium dochodowego.

Uzyskanie dochodu może być spowodowane np. podjęciem pracy, uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalnego, emerytury, renty, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zakończeniem urlopu wychowawczego (i powrotem do pracy) itp.

Uwaga - w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego trzeba natychmiast powiadomić o tym organ wypłacający świadczenia.

Wysokość świadczeń uzależniona jest od wysokości zasądzonych alimentów. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w takiej wysokości, w jakiej są ustalone bieżące alimenty, jednak nie wyższej niż 500 zł miesięcznie. To oznacza, że jeżeli np. mamy zasądzone alimenty na dziecko w kwocie 300 zł miesięcznie, to z funduszu otrzymamy także 300 zł, a jeżeli mamy orzeczone alimenty w wysokości 800 zł miesięcznie, to otrzymamy tylko 500 zł.

Świadczenia z FA przysługują na dziecko do ukończenia przez nie 18 roku życia. Na dziecko starsze świadczenia przysługują do ukończenia przez nie 25 roku życia, ale pod warunkiem, że uczy się w szkole lub szkole wyższej. Na osobę niepełnosprawną (z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) alimenty z FA przysługują bezterminowo, bez względu na wiek.  

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (np. młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakłada poprawczy, zakład karny, zakład opiekuńczo – leczniczy itp.) lub rodzinie zastępczej albo jeśli zawarła związek małżeński.


Gdzie złożyć wniosek?

Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu odbywa się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (rodzic albo opiekun osoby niepełnoletniej). W niektórych gminach świadczenie przyznają urzędy gmin, a w innych ośrodki pomocy społecznej. Dlatego wniosek składa się w urzędzie gminy (lub miasta) albo w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Tam też są dostępne formularze wniosków, zaświadczeń i oświadczeń niezbędnych do przyznania świadczeń (np. zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach każdego członka rodziny zawierające informacje o wysokości dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, należnego podatku; zaświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej, dokument potwierdzający wiek; orzeczenie o niepełnosprawności itp.).
 


Termin rozpatrzenia wniosku

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego kończy się wydaniem decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku i skompletowania dokumentów.

Świadczenia jest przyznawane na okres od 1 października roku bieżącego do 30 września roku następnego. Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy są przyjmowane od dnia 1 sierpnia.


Co robić w przypadku odmowy?

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego kończy się wydaniem decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku i skompletowania dokumentów.

W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku urząd wezwie nas pisemnie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku. Będziemy mieć na to 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Jeżeli złożymy wniosek bez wymaganych dokumentów, to urząd wniosek przyjmuje i wyznaczy dodatkowy termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Jeśli w tym terminie dokumentów nie dostarczymy wniosku nie będzie rozpatrzony.

Jeśli otrzymamy decyzję odmowna, z którą nie będziemy się zgadzać, przysługuje nam prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Odwołanie nie podlega opłatom.

 

 

stan prawny na 24.09.2014

 

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2012.1228 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2012.788)