kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Jak uzyskać alimenty na dziecko?

Spełnianie obowiązku alimentacyjnego to zarówno przeznaczanie określonej kwoty zgodnej z potrzebami dziecka i naszymi możliwościami zarobkowymi, jak i czas oraz praca na rzecz dziecka - wstawanie do niego w nocy, odrabianie lekcji, gotowanie, pranie, robienie zakupów, wspólna zabawa itp. (słowo „alimentum” w języku łacińskim oznaczało pokarm, pochodziło od sława „alere”, czyli karmić, żywić).

 

Chcąc uzyskać alimenty na dziecko, trzeba złożyć pozew do sądu przeciw drugiemu rodzicowi lub jego dalszym krewnym (obowiązek alimentacyjny np. dziadków powstaje jednak w dalszej kolejności - po rodzicach). Istnieje też możliwość zawarcia ugody w sprawie alimentów, o ile oboje rodzice zgadzają się na takie rozwiązanie. Ugoda może być zawarta przed sądem lub u notariusza. Przeważnie jednak stosowana jest droga sądowa.

Wydział rodzinny sądu rejonowego

Pozew składa się do wydziału rodzinnego i nieletnich sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka, czyli osoby uprawnionej do alimentów lub właściwym dla miejsca zamieszkania osoby pozwanej. Pozew wraz z załącznikami składamy w biurze podawczym sądu. Możemy również wysłać listem, najlepiej poleconym. Kopię pozwu zostawiamy także dla siebie, jak również dowód nadania listu.

Pozew składa rodzic, opiekun prawny, samo dziecko

Pozew o alimenty składa rodzic w imieniu niepełnoletniego dziecka (jako jego przedstawiciel ustawowy) lub inna osoba, która ma prawo dziecko reprezentować (opiekun prawny).

Uwaga! Jeśli między rodzicami toczy się sprawa o rozwód lub separację, to nie można wnosić odrębnej sprawy o alimenty. Kwestia alimentów na dzieci będzie rozpatrywana na sprawie o rozwód, czy separację.

Pozew o alimenty może złożyć również samo dziecko, jeśli jest pełnoletnie. Jeśli nie chce jednak występować w sądzie przeciwko rodzicowi, to warto ustanowić pełnomocnika, który będzie je reprezentował. Pełnomocnikiem może być osoba bliska: drugi rodzic, rodzeństwo, małżonek, przedstawiciel instytucji pomocy społecznej lub adwokat.

Wysokość alimentów

Nie ma określonych kwot należnych dziecku od rodziców. Wysokość alimentów zależy od potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych rodziców. W pozwie określamy miesięczną wysokość żądanych alimentów. Tylko w jednym miejscu w pozwie o alimenty, wpisuje się wysokość alimentów w skali roku (wysokość miesięcznych alimentów pomnożyć przez 12). Jest to tzw. informacja o wartości przedmiotu sporu.

Załączniki do pozwu o alimenty

Do pozwu dołącza się załączniki - odpisy pozwu dla każdej strony biorącej udział w sprawie, odpisy aktów stanu cywilnego (akt urodzenia, małżeństwa), wszelkie możliwe dokumenty potwierdzające treść pozwu, tj. zaświadczenia dotyczące kosztów utrzymania i wychowania dziecka, np. o wysokości opłat związanych z edukacją (komitet rodzicielski, ubezpieczenie, opłaty za szkołę lub przedszkole, dodatkowe zajęcia) wykaz kosztów leczenia, odzieży, rekreacji, opłat za mieszkanie i telefon oraz zaświadczenia dotyczące stanu zdrowia, jeżeli ma on wpływ na zakres potrzeb i kosztów utrzymania, a także zaświadczenia dotyczące wysokości zarobków (zadłużeń) rodzica, członków rodziny, z którymi dziecko pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.

W przypadku dochodzenia alimentów dla dwojga lub więcej dzieci potrzebujemy dla każdego z osobna podać wysokość dochodzonej kwoty oraz przyczyny uzasadniające żądanie, czyli skonkretyzować usprawiedliwione potrzeby dzieci oraz możliwości zobowiązanego do alimentów (podać jego zawód, kwalifikacje, określić sytuację majątkową, tryb życia).

Jeśli o alimenty występuje jedno z rodziców, wskazuje  w jakiej części ze swojej strony pokrywa koszty utrzymania i wychowania dziecka i o jaką kwotę występuje od drugiego z rodziców. Spełnianie obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci może polegać w całości lub części na „osobistych staraniach o jego utrzymanie i wychowanie”. Dlatego rodzic występujący o alimenty określa nie tylko, ile pieniędzy przeznacza na utrzymanie dziecka, ale też w jaki sposób się nim opiekuje i ile czasu z nim spędza. Spełnianie obowiązku alimentacyjnego to zarówno czas, jak i praca na rzecz dziecka.

W pozwie możemy wnosić także o to, aby już na czas trwania sprawy sąd przyznał nam alimenty, czyli o zabezpieczenie powództwa.

Przedawnienie roszczeń o alimenty

Możemy starać się o alimenty do trzech lat wstecz, po trzech latach roszczenia alimentacyjne się przedawniają.

Jak zmienić wysokość alimentów?

Ustaloną przez sąd wysokość alimentów można zmienić, składając do sądu pozew o podwyższenie lub obniżenie alimentów. Trzeba jednak wykazać, że zmieniła się sytuacja. Ta zmiana może polegać na zmianie potrzeb dziecka (np. dziecko idzie do przedszkola, za które trzeba płacić) lub na zmianie możliwości zarobkowych rodzica (np. rodzic zachoruje lub straci pracę). Przed sądem trzeba wykazać, udowodnić konkretne okoliczności, które uległy zmianie i uzasadniają nasze żądania.

 

Po złożeniu pozwu o alimenty w wydziale rodzinnym i nieletnich sądu rejonowego, czeka się na zawiadomienie o terminie i miejscu rozprawy. Sąd doręcza w tym czasie pozwanemu odpis złożonego pozwu. Pozwany będzie mógł odpowiedzieć na pozew i przedstawić swoje argumenty, dowody (dokumenty, świadków). Odpis tego pisma sąd prześle także do strony pozywającej (drugiego rodzica, opiekuna prawnego, samego dziecka lub jego pełnomocnika). Sąd na przesłanie zawiadomienia o rozprawie i jej miejscu nie ma żadnego określonego terminu.

Rozprawa

W trakcie trwania sprawy strona pozywająca o alimenty ma prawo składać dodatkowe wnioski, przedstawiać sądowi dowody, powoływać świadków. Ma także prawo wglądu w akta sprawy, protokoły z rozpraw. Może ustosunkować się do zeznań pozwanego.

W trakcie sprawy z pewnością padnie pytanie o koszty utrzymania dziecka, dlatego warto sobie przygotować szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków związanych z dzieckiem. Składają się na nie wydatki na jedzenie, środki czystości, ubranie, leczenie, koszty związane z opiekunką, przedszkolem i szkołą, opłaty mieszkaniowe, ale także takie wydatki, które ponosi się raz w roku, jak wyjazd na wakacje i ferie, zakup odzieży zimowej, wyprawki szkolnej czy np. remont pokoju dziecka. Sąd orzekając, jakie alimenty przysługują na dziecko, weźmie pod uwagę uzasadnione potrzeby dziecka i możliwości zarobkowe rodzica.

Niestety zdarza się tak, że zobowiązany do alimentacji rodzic może próbować zaniżać swoje zarobki, pozbywać się majątku, podejmować pracę poniżej kwalifikacji lub w ogóle z niej rezygnować. Sąd bierze więc pod uwagę „możliwości zarobkowe”, a nie faktyczne zarobki pozwanego.

Uwaga! Wyrok alimentacyjny musi być zaopatrzony w klauzulę wykonalności, co w dużym uproszczeniu oznacza pieczęć nadawaną przez sąd na odpisie wyroku.

Odwołanie od wyroku

Jeżeli zapadnie wyrok, z którym nie będziemy się zgadzać mamy możliwość odwołania się. W ciągu 7 dni od zapadnięcia wyroku możemy wystąpić o jego uzasadnienie. Jeżeli nie wystąpimy o to w tym terminie sąd uzasadnienia nie sporządzi. Potem od dnia otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem będziemy mieć jeszcze 14 dni na sporządzenie apelacji.

 

stan prawny na 24.09.2014

 

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U.2014.101): art. 87, 445
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2012.788): art. 135.2