kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Co jeśli nie ma testamentu?

Jeśli spadkodawca nie pozostawił testamentu, wtedy następuje dziedziczenie ustawowe, zgodnie z zasadami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Poniżej została przedstawiona kolejność dziedziczenia ustawowego.

 

DZIECI I MAŁŻONEK

W pierwszej kolejności spadek dziedziczą dzieci osoby zmarłej oraz wdowiec/wdowa. Co do zasady dziedziczą w częściach równych, jednak część przypadająca małżonkowi spadkodawcy nie może być mniejsza niż ¼. Jeśli mamy dwoje dzieci, to po naszej śmierci dzieci oraz nasz małżonek otrzymają w spadku po 1/3 majątku. Jeśli natomiast mamy pięcioro dzieci, to nasz współmałżonek uzyskuje prawo do ¼ spadku, a pozostałe ¾ majątku spadkowego zostanie podzielone równo pomiędzy wszystkie dzieci.

 

Gdyby któreś z dzieci zmarło przed nami (tzn. nie dożyło otwarcia spadku), przypadającą mu część majątku spadkowego odziedziczą w równych częściach jego dzieci (nasze wnuki). Taka sama zasada odnosi się do sytuacji, gdyby otwarcia spadku nie dożyło któreś z wnucząt – wówczas zamiast niego dziedziczą jego dzieci (nasze prawnuki).

Małżonek, rodzice, rodzeństwo

Jeśli spadkodawca nie miał dzieci, albo dzieci nie dożyły otwarcia spadku i nie ma ani wnuków, ani prawnuków wówczas dziedziczą po nim: małżonek oraz rodzice. W takim przypadku wdowie/wdowcowi przypada ½ majątku spadkowego a każdemu z rodziców spadkodawcy ¼. 

 

Jeśli osoba zmarła nie była w związku małżeńskim i nie miała dzieci, cały spadek dziedziczą w równych częściach (po ½) jej rodzice. Gdyby natomiast  jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, to  jego udział przypada rodzeństwu spadkodawcy. Rodzeństwo, w takim przypadku dziedziczy wraz z drugim rodzicem. Jeśli oboje rodzice nie żyją, do spadku zostanie powołane rodzeństwo osoby zmarłej, a jeśli nie żyje którekolwiek z rodzeństwa, to jego udział przypada w częściach równych jego dzieciom.

 

Cały spadek przypada małżonkowi osoby zmarłej tylko wtedy, gdy spadkodawca nie miał dzieci ani rodzeństwa, a jego rodzice nie żyją. Często w skład majątku spadkowego wchodzi współwłasność małżeńska, czyli majątek uzyskany i pomnażany w trakcie trwania małżeństwa. W takiej sytuacji dziedziczeniu będzie podlegała tylko ta część, która była własnością osoby zmarłej w chwili jej śmierci, co w praktyce oznacza połowę majątku małżeńskiego. Małżonek osoby zmarłej może dodatkowo żądać ze spadku przedmiotów urządzenia domowego, z których korzystał sam lub z osobą zmarłą. Małżonkowie po rozwodzie i po orzeczonej przez sąd separacji nie dziedziczą po sobie.

 

DZIADKOWIE

Jeśli spadkodawca nie miał dzieci ani małżonka, jego rodzice nie żyją, nie miał też rodzeństwa lub rodzeństwo nie żyje i nie pozostawiło własnych dzieci, po osobie zmarłej dziedziczą w częściach równych dziadkowie. W sytuacji, kiedy któryś z dziadków nie żyje, jego udział przypada jego potomkom, czyli ciociom, wujkom lub rodzeństwu ciotecznemu spadkodawcy. 

 

PASIERBOWIE

W sytuacji, kiedy małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo ani żaden z krewnych spadkodawcy nie dożył otwarcia spadku, majątek po zmarłym/zmarłej, w częściach równych dziedziczą dzieci małżonka (pasierbowie) - pod warunkiem jednak, że nie żyje żadne z ich rodziców.

 

GMINA ORAZ SKARB PAŃSTWA

W przypadku, gdy nie ma osób, które mogłyby odziedziczyć spadek (współmałżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwa, dzieci rodzeństwa, dziadków oraz dalszych krewnych i pasierbów, to majątek spadkowy będzie dziedziczyła gmina właściwa dla miejsca zamieszkania osoby zmarłej. 

 

W sytuacji, w której nie da się ustalić ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

 

KONKUBENCI

Jeśli spadkodawca żył w związku nieformalnym (konkubinat) i nie spisał testamentu, wówczas do podziału majątku spadkowego stosuje się przepisy ustawy Kodeks cywilny (dziedziczenie na mocy ustawy) i partner życiowy osoby zmarłej (konkubent) nie będzie miał prawa dziedziczyć . Dlatego jedyną możliwością, aby przekazać majątek osobie, z którą żyliśmy w związku nieformalnym jest pozostawienie testamentu, w którym osobę tę wskażemy jako naszego spadkobiercę.  

 

stan prawny na 23.09.2014

 


Podstawa prawna

 

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121): art. 931-935