kontakt | mapa serwisu | newsletter | dodaj wiadomość
Jakie obowiązki mają małżonkowie?

„Świadoma(y) praw i obowiązków wynikających z założenia rodziny uroczyście oświadczam, że wstępuję w związek małżeński”

 

Prawdopodobnie ostatnimi słowami, jakie przyszłyby nam do głowy, aby wyrazić uczucia wobec osoby, z którą planujemy wspólne życie, byłyby słowa o „prawach i obowiązkach” z tekstu oświadczenia składanego w urzędzie stanu cywilnego w trakcie ceremonii ślubu. Tymczasem związek, w tym małżeństwo, jest wyborem związanym z bardziej lub mniej uświadomionymi i wyrażonymi oczekiwaniami wobec drugiej osoby. Jest też bardziej lub mniej jasno wyrażoną deklaracją tego, co sami jesteśmy gotowi dać partnerowi.

Budowanie i podtrzymywanie relacji na poziomie psychicznym, fizycznym oraz materialnym 

Zobowiązanie, jakie przyjmujemy na siebie, zawierając związek małżeński, dotyczy gotowości do współtworzenia więzi z drugim człowiekiem. Więź ta opisana w przepisach prawa, jako „wspólne pożycie” rozumiana jest jako budowanie i podtrzymywanie relacji na poziomie psychicznym, fizycznym oraz materialnym. Współtworzenie tej więzi w małżeństwie stanowi jednocześnie nasze zobowiązanie oraz jest uprawnionym oczekiwaniem. 

 

Jako małżonkowie mamy równe prawa i obowiązki. Dotyczy to zarówno spraw niemajątkowych, jak i majątkowych.

 

Wspólnie mamy prawo decydować o istotnych sprawach dla naszej rodziny. Oboje powinniśmy starać się, aby nasze stosunki cechowała szczerość, lojalność, respektowanie osobistych cech każdego z nas, uwzględnianie indywidualnych potrzeb oraz gotowość do ustępstw. Ponadto jako małżonkowie zobowiązujemy się do wierności, wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny. W przypadku choroby jednego z nas lub innych trudności życiowych, drugie powinno udzielać zarówno pomocy finansowej, jak i wsparcia oraz opieki. 

 

Oboje mamy prawo żyć na takim samie poziomie materialnym. Jako małżonkowie powinniśmy razem mieszkać i prowadzić wspólne gospodarstwo domowe. Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje tylko jednemu z nas, drugie może korzystać z tego mieszkania. Okresowo możemy żyć oddzielnie, jeśli osobne zamieszkanie wynika z ważnych przyczyn, takich jak np. nauka, praca zawodowa. 

 

Każde z nas, według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, zobowiązane jest przyczyniać się do zaspokajania potrzeb założonej rodziny. Wywiązanie się z tego obowiązku polega również na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy związanej z organizacją i funkcjonowaniem domu. Tak więc praca zarobkowa i utrzymanie rodziny są tak samo ważne, jak praca związana z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego i wychowaniem dzieci.

Lojalności nie można wymusić, obowiązek majątkowy – tak 

Nie można być zmuszanym ani samemu wymusić na drugiej osobie przestrzegania obowiązków o charakterze niemajątkowym (lojalności, respektowania osobistych cech każdego z nas, wsparcia w trudnych chwilach, opieki, współdecydowania o sprawach rodziny). Nie można też egzekwować tych obowiązków na drodze prawnej. 

 

Inaczej ma się rzecz z obowiązkiem majątkowym, czyli obowiązkiem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Jeśli jedno z nas nie łoży na utrzymanie rodziny (bez względu na to, czy są w niej dzieci, czy też nie), ani w inny sposób nie realizuje tego obowiązku, drugie może sądownie domagać się wywiązania się współmałżonka z obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

 

Przykład

Pan Piotr i pani Dorota są małżeństwem od kilku lat. Mają dwoje dzieci. Pan Piotr wyprowadził się jednak ze wspólnego mieszkania. Przestał również przekazywać żonie środki finansowe na zaspokojenie potrzeb związanych z zaspokajaniem potrzeb rodziny. 

 

Takie zachowanie pana Piotra może zostać uznane w trakcie sprawy rozwodowej lub sprawy o separację za zawinione opuszczenie współmałżonki. Pani Dorota jako osoba opuszczona, która chce pozostać w związku, nie może jednak złożyć pozwu do sądu o zobowiązanie pana Piotra do powrotu. Może jednak domagać się, aby sąd nakazał wypłatę do jej rąk całości lub części wynagrodzenia współmałżonka. 

 

stan prawny na 24.09.2014

 

Podstawa prawna


Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2012.788): art. 23-24, 26-30